Tek ajan mı, alt ajanlar mı? Kodlama görevini ne zaman paralelleştirmeli?
Tek ajan, alt ajan ve ayrı worktree seçimini görev bağımlılığı, dosya çakışması, maliyet ve doğrulama yüküne göre yapan pratik rehber.
- [01]OpenAI — Research acceleration: the view inside OpenAI2026-09-29
- [02]OpenAI Developers — Codex subagents2026-09-29
- [03]OpenAI Developers — Codex best practices2026-09-29
- [04]Anthropic — Best practices for Claude Code2026-09-29
Kısa cevap: küçük bir düzeltme, birbirine bağlı birkaç dosya veya tek bir kabul testi varsa tek ajan kullan. Kod tabanı keşfi, bağımsız test kümeleri, güvenlik incelemesi ya da birbirine dokunmayan iş paketleri varsa alt ajanlar zaman kazandırabilir. Aynı dosyaları değiştirecek üç ajanı paralel çalıştırmak ise çoğu zaman hız değil, birleştirme ve doğrulama borcu üretir.
OpenAI, kendi araştırma organizasyonunda coding agent'lara verilen işlerin zamanla daha üst seviye ve daha uzun soluklu hale geldiğini söylüyor. Bu şirket içi gözlem, bağımsız bir verimlilik araştırması değil.[1] Yine de pratik soru değişti: "Ajan kullanmalı mıyım?" yerine "Bu işi tek akışta mı tutmalıyım, yoksa bağımsız parçalara mı bölmeliyim?"
En kısa karar
- Tek ajan: küçük bug fix, tek özellik, birbirine bağlı refactor, bir planın sırayla uygulanması.
- Alt ajanlar: kod tabanı keşfi, log analizi, bağımsız test yazımı, güvenlik ve performans incelemeleri.
- Ayrı worktree veya branch: birbirinden bağımsız dosya gruplarında paralel uygulama.
- İnsan kapısı: mimari karar, veri taşıma, ödeme, kimlik doğrulama ve geri dönüşü pahalı üretim değişikliği.
Codex belgeleri de alt ajanları önce okuma ağırlıklı keşif, test, triage ve özetleme işlerinde öneriyor; aynı anda kod yazan ajanlarda çatışma ve koordinasyon maliyeti konusunda uyarıyor.[2] Bu, ürünün kendi kullanım önerisi. Her depoda aynı sonucu garanti etmiyor.
Tek ajan ne zaman daha iyi?
İşin adımları birbirine sıkı bağlıysa bağlamı tek elde tutmak daha değerlidir. Bir fonksiyonun davranışını değiştirip onu çağıran iki yeri güncellemek ve testleri düzeltmek buna örnek. İkinci ajan ilk ajanın henüz verdiği kararı bilmiyorsa aynı kodu farklı varsayımla ele alabilir.
Şu dört koşuldan üçü varsa tek ajanla başla:
- Değişiklik beşten az dosyada ve dosyalar birbirini çağırıyor.
- Başarı tek bir test, build veya ekran akışıyla ölçülebiliyor.
- İş sırası önemli; ikinci adım birincinin sonucuna bağlı.
- Diff'i tek oturuşta okuyabilecek kadar küçük.
Burada reasoning seviyesini yükseltmek ile ajan sayısını artırmak aynı şey değil. Belirsiz ama tek parça bir kök neden araştırması, üç hızlı ajandan çok bir güçlü ajanın planlı çalışmasına uygun olabilir. Reasoning ayarı rehberi modelin düşünme derinliğini, bu yazı ise işin kaç ayrı çalışma akışına bölüneceğini ele alıyor.
Alt ajanlar ne zaman gerçekten hız kazandırır?
Paralellik ancak işler bağımsızsa çalışır. Bir ana ajan gereksinimi ve nihai kararı tutarken, alt ajanlar ayrı kanıt parçaları toplayabilir. Codex'in resmi belgeleri alt ajanların ayrı bağlamlarda çalıştığını, sonuçlarını ana akışa özetlediğini ve her alt ajanın kendi model ve araç maliyetini oluşturduğunu belirtiyor.[2]
İyi adaylar şunlar:
- Bir ajan kimlik doğrulama akışını, diğeri test altyapısını okur.
- Bir ajan güvenlik açığı, diğeri test boşluğu, üçüncüsü performans riski arar.
- Birbirinden bağımsız paketler için ayrı test kümeleri çalıştırılır.
- Büyük bir migration'da dosya listeleri çakışmayan gruplara ayrılır.
- Aynı diff, uygulamayı yapan ajandan bağımsız taze bir bağlamda incelenir.
Anthropic de alt ajanları, ana konuşmayı çok sayıda dosya ve komut çıktısıyla doldurmadan araştırma yapmak için öneriyor. Şirketin Claude Code rehberi, uygulamayı yapan bağlamdan ayrı bir inceleyicinin yalnız doğruluğu veya açık gereksinim boşluklarını aramasını tavsiye ediyor.[4] Bu da üretici tavsiyesi; "ikinci ajan söyledi, doğrudur" anlamına gelmiyor.
Üç yanlış paralelleştirme örneği
İlk hata, aynı dosyayı iki ajana yazdırmak. İki doğru çözüm bile farklı isimlendirme, veri şekli veya hata davranışı seçebilir. Birleştirme sırasında biri kaybolur ya da üçüncü bir davranış ortaya çıkar.
İkinci hata, bağımlı adımları aynı anda başlatmak. Veritabanı şeması netleşmeden API ve arayüz ajanlarını çalıştırırsan ikisi de eksik sözleşmeyi tahmin eder. Hızlı görünen başlangıç, sonradan iki düzeltme turuna dönüşür.
Üçüncü hata, görevleri belirsiz cümlelerle bölmek: "backend'e bak", "testleri kontrol et", "bir de güvenlik incele". Her alt ajana ayrı çıktı, kapsam dışı alan ve kabul ölçütü verilmezse ana ajan üç uzun ama bağdaşmayan rapor toplar.
OpenAI, paralel ajanların tek ajan koşusundan daha fazla token tükettiğini açıkça yazıyor.[2] Bu yüzden süre kısalsa bile maliyet ve inceleme yükü artabilir. Kazanç, ajan sayısında değil bağımsız iş paketlerinin kalitesinde.
Uygulanabilir bölme testi
Bir işi paralelleştirmeden önce her parça için beş satır yaz:
- Beklenen çıktı nedir?
- Hangi dosyaları veya sistemleri okuyabilir?
- Hangi dosyalara yazabilir?
- Başarı hangi komut ya da kanıtla doğrulanır?
- Başka bir parçadan hangi girdiyi bekler?
Beşinci satır boşsa paralel çalışma adayıdır. Doluysa ya sıraya koy ya da beklenen girdiyi önce sabitle. Bu küçük kontrol, "bağımsız gibi görünen" işleri ayırır.
Örneğin bir ödeme modülü değişikliğinde keşif paralel olabilir: bir ajan çağrı zincirini çıkarır, biri mevcut testleri ve fixture'ları bulur, biri resmi API değişikliğini kontrol eder. Uygulama ise tek akışta kalmalıdır; çünkü veri şekli, hata yönetimi ve test beklentisi aynı karara bağlıdır.
Model ve reasoning ayarı nasıl dağıtılmalı?
Her alt ajana en pahalı modeli vermek gereksiz. Codex belgeleri dar ve tekrarlanabilir işler için daha hızlı bir model, belirsiz çok adımlı işler için daha güçlü model öneriyor; alt ajanlar ayrıca ana ajanın model ve reasoning ayarını miras alabiliyor.[2] Bunlar OpenAI'nin kendi yönlendirmeleri. Model isimleri değişse bile görev ilkesi kalır.
Pratik dağılım şöyle olabilir:
- Hızlı model, düşük veya orta reasoning: dosya listesi, sembol arama, log sınıflama, test çalıştırma.
- Dengeli model, orta reasoning: test boşluğu analizi, dar kapsamlı uygulama, dokümantasyon kontrolü.
- Güçlü model, yüksek reasoning: mimari çelişki, güvenlik incelemesi, ana plan ve sonuçların uzlaştırılması.
Daha geniş model seçimi için GPT-5.6 Sol–Terra–Luna ana rehberi hız, denge ve derinlik ayrımını anlatıyor. Bu yazının konusu model ailesi değil; seçilen modelleri tek veya çok ajanlı akışta nereye koyacağın.
Araç tarafında da fark var. Codex CLI, Claude Code ve Gemini CLI karşılaştırması hangi terminal ajanının hangi işe uygun olduğunu ele alıyor. Önce aracın çalışma sınırını seç, sonra o sınır içinde paralellik kur.
Ana ajan neyi yapmalı?
Ana ajanı bir "dördüncü geliştirici" gibi değil, karar ve birleştirme noktası gibi kullan. Gereksinimi korusun, alt işlerin çakışmadığını kontrol etsin, sonuçları kanıtlarıyla toplasın ve nihai diff'i tek bir kabul listesine göre değerlendirsin.
OpenAI'nin Codex rehberi iyi bir görev tanımını hedef, bağlam, kısıtlar ve "ne zaman tamam" ölçütüyle kuruyor. Aynı belge test, lint, typecheck, davranış kontrolü ve diff incelemesini tamamlanma döngüsüne eklemeyi öneriyor.[3] Bu ölçütler ana ajanda kalmalı; alt ajanların her biri kendi yerel sonucunu geçse bile tüm ürün akışı ayrıca sınanmalı.
Ana ajan için kısa görev:
- Alt ajanların bulgularını dosya ve kanıt referansıyla topla.
- Çelişen önerileri otomatik birleştirme; kararı gerekçesiyle ver.
- Kapsam dışı değişiklikleri ayır.
- Odak testleri çalıştır, ardından uygun geniş test ve build'i çalıştır.
- Nihai diff'i başlangıç isteğiyle karşılaştır.
Kodlama ajanı çıktısı doğrulama kontrol listesi bu son kapıyı ayrıntılandırıyor. Çok ajan kullanmak doğrulamayı azaltmaz. Tam tersine, daha fazla bağımsız varsayım üretildiği için son kontrolü daha önemli yapar.
Solo geliştirici için düşük riskli başlangıç
İlk denemede üç yazan ajan açma. Bir ana ajan ve iki salt okunur alt ajan yeterli:
- Ana ajan görevi ve kabul testini yazar.
- Bir alt ajan ilgili kod yolunu çıkarır.
- Diğeri test boşluklarını ve olası regresyonları arar.
- Ana ajan tek başına uygular ve testleri çalıştırır.
- Taze bir inceleme ajanı diff'te yalnız doğruluk ve gereksinim boşluğu arar.
Bu akışta keşif paralel, yazma seri, inceleme bağımsızdır. Dosya çakışması azdır ve hangi kararın nereden geldiği görülebilir. İş büyürse ayrı worktree'lere geçebilirsin; yerel ve bulut kodlama ajanı rehberi uzun görevleri nerede çalıştırmanın mantıklı olduğunu tamamlıyor.
Son karar
Tek ajan varsayılan olsun. İş paketleri birbirinden gerçekten bağımsızsa, çıktı biçimleri ve doğrulama yolları baştan yazılmışsa alt ajan ekle. Paralel okuma genellikle güvenli; paralel yazma ise ayrı dosya sahipliği ve birleştirme planı ister.
Alt ajan sayısını başarı metriği yapma. Toplam geçen süre, token veya kredi maliyeti, çatışma sayısı, insan inceleme süresi ve ilk denemede geçen kabul testi daha dürüst ölçülerdir. Aynı iş tek ajanla 20 dakikada, üç ajanla 12 dakikada bitiyor ama birleştirme 15 dakika sürüyorsa paralellik kazandırmamıştır.